Cách phòng bệnh cho cà chua

      5

Cây cà chua, tên khoa học Solanum lycopersicum L, thuộc họ cà Solanacea là cây rau ăn trái được trồng rải rác khắp cả nước với diện tích dao động từ 23 đến 25 ngàn ha mỗi năm. Trong đó các tỉnh phía Nam trồng 9 - 10 ngàn ha, chiếm khoảng 40% diện tích và chủ yếu tập trung ở thủ phủ cây rau Lâm Đồng. Sản xuất cà chua không chỉ đáp ứng cho nhu cầu trong nước mà còn được xuất khẩu ra thế giới. Do thời tiết thay đổi, áp lực dịch hại tăng vì nhiều lý do nên việc quản lý/ phòng trừ ngày càng phức tạp. Trong bài viết này, chúng tôi tổng hợp và giới thiệu một số biện pháp phòng trừ bệnh hại chính trên cây cà chua.

Bạn đang xem: Cách phòng bệnh cho cà chua

1/ Bệnh chết cây con

Tác nhân: do nhiều loại nấm gây ra như Pythium; Phytophthora; Botrytis; Rhizoctonia,…



*


*

Triệu chứng: vết bệnh thường gây hại ở phần gốc ngay trên mặt đất, nấm tấn công vào gốc làm gốc cây bị thối nhũn và cây bị gãy gục, phần cây bên trên vẫn còn tươi xanh. Sau khi cây gãy gục phần trên mới bị héo đi.

Điều kiện phát sinh - phát triển: bệnh thường gây hại cây con trong vườn ươm hoặc sau khi trồng khoảng một tháng tuổi trong điều kiện nhiệt độ cao và ẩm độ cao. Các loại nấm này có thể gây hại trên cây lớn khi xâm nhiểm qua vết ghép ở phần gốc gần mặt đất.

Biện pháp quản lý:

Dùng hạt giống không mang mầm bệnh. Dùng gốc ghép chống chịu bệnh.Vệ sinh vườn, tiêu hủy tàn dư sạch sẽ sau thu hoạch

2/ Bệnh Úa sớm

Tác nhân: bệnh Úa sớm (Đốm vòng) do nấm Alternaria linariae gây ra, rất phổ biến trên cây cà chua, làm rụng lá và giảm năng suất. Bệnh gây hại trên nhiều loại cây thuộc họ cà như cà chua, cà tím, ớt, khoai tây…


*

Triệu chứng: vết bệnh thường xuất hiện đầu tiên ở những lá già có hình tròn hoặc hình bầu dục, màu nâu đen, lúc đầu vết bệnh nhỏ sau to dần, đường kính vết bệnh tới 1 – 2 cm. Quanh vết bệnh thường có quầng vàng và phát triển thành các vòng đồng tâm. Các vết bệnh phát triển và liên kết lại và có thể làm chết toàn bộ lá. Trên thân vết bệnh hình bầu dục, lõm, màu nâu xám. Chỗ phân cành thường dễ bị bệnh làm cho cành gãy gục, chết khô. Trên trái gây thối đen và làm rụng sớm.

Điều kiện phát sinh – phát triển: nhiệt độ thích hợp nhất cho nấm phát triển là 26 – 28oC. Nấm xâm nhập vào cây qua lỗ khí khổng hoặc vết thương, hoặc trực tiếp qua biểu bì. Trời càng nhiều mưa, nhiều sương thì bào tử hình thành càng nhiều. Nấm tồn lưu trong đất, trên tàn dư thực vật và có thể được truyền qua hạt giống, cây giống từ vườn ươm nhiểm bệnh.

Biện pháp quản lý:

Có điều kiện thì nên trồng trong nhà màng để kiểm soát ẩm độ khi canh tác trong mùa mưa.Tạo điều kiện thông thoáng cho ruộng cà chua như mật độ trồng hợp lý, dọn tỉa lá gốc, lá nhiểm bệnh. Tàn dư thưc vật vụ trước phải được thu gom, đem ra khỏi vườn, tiêu hủy.Không trồng cây cùng họ cà liên tục nhiều vụ hoặc nhiều năm trên cùng một ruộng mà nên luân canh với cây khác họ và cần thời gian phơi đất giữa 2 vụ.

3/ Bệnh Sương mai (Úa muộn)

Tác nhân: do nấm Phytopthora infestants (P. capsici, P. nicotianae) gây ra . Đây là bệnh hại nghiêm trọng nhất trên cà chua.

Triệu chứng: vết bệnh trên lá lúc đầu có màu xanh đậm như úng nước, sau đó chuyển sang nâu đen, vết bệnh lớn dần, nếu trời ẩm trên bề mặt lớp bệnh có lớp tơ màu trắng bao phủ, bệnh nặng sẽ làm thối nhũn lá, nếu thời tiết khô, vết trên lá cũng khô dòn dễ vỡ. Bệnh gây hại cả trên thân, lá, chùm hoa và trái. Trên trái, bệnh thường gây hại ở vùng cuống trái và thường làm trái dễ rụng.


Điều kiện phát sinh - phát triển: hiện nay bệnh rất phổ biến và thường gây hại nặng trong điều kiện nhiệt độ thấp và ẩm độ cao.

Biện pháp quản lý:

Tránh canh tác trong mùa mưa nếu không có điều kiện kiểm soát ẩm độ tốt (trồng trong nhà màng).Phơi đất, vệ sinh đồng ruộng kỹ trước khi trồng. Tạo điều kiện thông thoáng cho ruộng cà.Không trồng liên tục nhiều vụ hoặc nhiều năm trên cùng một ruộng. Luân canh với cây trồng khác họ cà.

4/ Bệnh Héo rũ (héo vàng):

Tác nhân: do nhiều loại nấm trong đất xâm nhiểm như Phytophthora, Pythium, … nhưng phổ biến là Fusarium oxysporium


Triệu chứng: ban đầu là cây bị héo, có thể héo một phần hoặc toàn bộ cây cà chua, triệu chứng sáng tươi - trưa héo, nếu cây đang mang trái thì trái rất dễ rung. Bệnh tiến triển nặng hơn thì cây không thể hồi phục, lá già vàng rụng trước, sau đến các lá bên trên và cây chết.

Điều kiện phát sinh – phát triển: bệnh thường gây hại nặng trên đất trồng nhiều vụ, đất thoát nước kém, lèn mặt, đất có độ pH thấp, nghèo hữu cơ.

Biện pháp quản lý:

Luôn tạo điều kiện cho đất thoát nước tốt.Bổ sung vôi, Dolomite để cải thiện pH đất

5/ Bệnh Thán thư


Tác nhân: do nấm Collectotrichum phomoides gây ra hoặc một số chủng khác như C. gloeosporioides. C. dematium. C. coccodes. cũng đã được ghi nhận.

Triệu chứng: bệnh thường gây hại nặng trên trái gần chín đến thu hoạch, quả xanh cũng xuất hiện bệnh nhưng vết không rõ ràng và chậm phát triển hơn. Vết bệnh ban đầu trên trái là những đốm nhỏ, hình tròn, lõm. Vết bệnh phát triển nhanh khi trái gần chín, hình thành những vòng đồng tâm, lõm sâu, thịt trái nhạt màu. Tâm vết bệnh sẩm màu, chứa nhiều cụm bào tử. Bào tử phát tán theo giọt nước bắn, theo gió sang các bộ phận khác, cây khác. Trái bị thối. Trên lá quan sát thấy vết sẩm màu, lõm, có quầng vàng, thân, rễ cũng có thể nhiểm bệnh.

Xem thêm: Viện Thẩm Mỹ Siam Thái Lan D Bị Phạt Hơn 160 Triệu Đồng, Công Ty Tnhh Bệnh Viện Thẩm Mỹ Siam Thailand

Điều kiện phát sinh – phát triển: bệnh thích hợp với điều kiện ẩm độ cao, nhiệt độ trung bình từ 25 – 30oC. Bệnh gây hại nặng trong mùa mưa hoặc ruộng thoát nước kém. Bệnh có thể lây lan trong không khí, nước và các dụng cụ làm nông.


Biện pháp quản lý:

Sử dụng giống ít bệnh, cây giống được xử lý sạch bệnh trước khi trồng.Dùng màng phủ, hạn chế tưới thừa nước, dùng hệ thống tưới nhỏ giọt hạn chế bệnh hơn tưới phun mưa.

6/ Bệnh Phấn trắng

Tác nhân: do nấm Erysiphe lycopercici gây ra.

Triệu chứng: bệnh thường tấn công nặng trên lá trong điều kiện ẩm độ cao, nhiệt độ thấp. Trong điều kiện thuận lợi bệnh xuất hiện trên thân trên chùm quả.

Ban đầu vết bệnh nhỏ, màu trắng, mặt dưới vết bệnh màu xám, sủng nước. Vết bệnh phát triển rất nhanh làm trắng toàn bộ lá. Lá dần chuyển vàng, khô chết.


Điều kiện phát sinh – phát triển: nhiệt độ tối ưu để bệnh phấn trắng phát triển là từ 20 đến 25ºC và độ ẩm tương đối từ 50 đến 70%. Vì vậy vụ Đông – Xuân là vụ bệnh thường phát triển. Đây cũng là vụ chính của cây cà chua trong năm.

Biện pháp quản lý:

Làm tốt khâu canh tác giúp cây trồng khỏe mạnh, tạo điều kiện bất lợi cho nấm bệnh phát triển.Bổ sung dinh dưỡng, cân đối, đầy đủ giúp cây tăng đề khángXử lý hạt giống, xử lý đất, dọn dẹp sạch tàn dư thực vật hạn chế nguồn lây nhiểm ban đầu.

7/ Bệnh Thối hạch


Tác nhân: do nấm Sclerotium sp gây ra, bệnh tấn công trên nhiều loại cây như ớt, cà tím , dưa, thuốc lá,…

Triệu chứng: Bệnh thường tấn công ở vùng gốc sát mặt đất và trên trái, vết bệnh thường được bao phủ bởi một lớp tơ dày màu trắng, phần vỏ cây nơi vết bệnh bị thối nhũn. Ở trên trái bệnh thường tấn công giai đoạn từ trái già đến chín và tấn công từ dưới lên, nấm thường tấn công những trái sát mặt đất làm trái bị thối mềm và có lớp tơ màu trắng bao phủ và đôi khi ta thấy có hạch nấm ban đầu trắng sau chuyển màu nâu đỏ đến đen.

Điều kiện phát sinh – phát triển: bệnh thường tấn công trong điều kiện ẩm độ cao, đồng thời nhiệt độ cao từ 25 – 30oC.


Biện pháp quản lý:

Vệ sinh sạch tàn dư thực vật vụ trước.Làm giàn chống đở cho cây để hạn chế gốc thân tiếp xúc nhiều với mặt đất, làm cỏ liếp, tỉa bỏ lá gốc già tạo điều kiện thông thoáng cho vườn.Tránh tưới nước vào chiều mát.

8/ Bệnh Đốm nâu


Tác nhân: do nấm Stemphylium solani; S. lycopersici gây ra

Triệu chứng: bệnh có thể phát sinh từ giai đoạn cây con trong vườn ươm đến cây trồng ngoài đồng. Bệnh phá hại chủ yếu trên lá. Trên lá: ban đầu là những đốm tròn đến bầu dục, kích thước nhỏ, sẩm màu, thấy được ở cả 2 mặt lá, vết mới bị có thể thấy quầng vàng, bệnh xuất hiện trên lá già trước, các vết bệnh xen kẻ gần đều trên lá gây vàng, khô, chết và rụng lá. Nấm cũng gây hại trên thân, nhất là phần thân già nhưng ít gây hại trên quả. Trên quả, vết bệnh hình tròn, màu nâu, lúc đầu nhỏ sau đó lan rộng, trên vết bệnh có lớp nấm màu nâu đen.

Điều kiện phát sinh – phát triển: điều kiện thời tiết thích hợp cho bệnh phát sinh, phát triển và gây hại là nhiệt độ từ 25 – 30oC và ẩm độ từ 85 – 95%. Vụ Xuân Hè bệnh nặng hơn vụ Đông Xuân.

Biện pháp quản lý: giống như với bệnh Phấn trắng.


9/ Bệnh Đốm mốc đen

Tác nhân: do nấm Cladosporium fulvum, còn gọi là Passalora fulva gây ra.

Triệu chứng: Bệnh gây hại trên lá già trước, ban đầu là đốm màu vàng xanh, không có rìa rõ ràng, hình thành ở mặt trên của lá. Mặt dưới vết bệnh hình thành lớp mốc xanh xám như phủ nhung, các vết bệnh liên kết, chuyển sang nâu làm lá héo, chết nhưng thường không rụng. Bệnh cũng gây hại trên chùm hoa, cuống trái thành vết đen, lõm, sau khô rụng